Tornjak – o rasie
Pochodzenie i historia:
Tornjak, znany również jako owczarek bośniacko-hercegowiński i chorwacki, istniał w górach i dolinach Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji już w 1067 roku. W pismach historycznych z tego roku wspomniano o rasie psów „bośniacko-hercegowińsko-chorwackich”. Uważa się, że Tornjak jest bezpośrednio spokrewniony z Mastifem Tybetańskim. Tornjak pilnował stad owiec i pracował, aby chronić swoją rodzinę i domostwo przed najeźdźcami, zarówno zwierzęcymi, jak i ludzkimi. Tornjak to najstarsza rasa psa, której opisy znajdują się w kościelnych rękopisach chorwacko-bośniackiego kościoła katolickiego od IX w. Pies ten zachował zarówno swoją pierwotną sylwetkę, przeznaczenie, temperament i usposobienie. Po odejściu od pasterstwa na wielkich obszarach i przejściu do hodowli owiec w gospodarstwach, rasa ta niemal całkowicie wymarła w całej Chorwacji. Podczas późniejszej hodowli pozostałych osobników czystej krwi, w pierwszej kolejności starano się zachować wspaniały charakter i spokojne usposobienie.
Rasa prawie wygineła gdyby nie została odtworzona w latach 70 przez hodowców w Bośni i Hercegowinie oraz Chorwacji. W 2017 roku został uznany przez międzynarodową Fédération Cynologique Internationale (FCI). Tornjak jest niezwykle rzadki, zwłaszcza poza Bośnią i Hercegowiną oraz Chorwacją.
Usposobienie i charakter
Pies tornjak, zgodnie ze wzorcem rasy, powinien być psem użytkowym, stróżującym. Tornjak został stworzony do pilnowania i obrony stada zwierząt gospodarskich. To pies oddany i posłuszny opiekunowi. W obecności bliskich mu osób zachowuje się spokojnie, jest przyjazny i opanowany. Wobec dzieci łagodny i cierpliwi. Lubi wylegiwać się z rodziną i chętnie oddaje się pieszczotom. Tornjak obcych traktuje z dużą dozą nieufności. Intruz nie jest w stanie psa przekupić. Pies jest pełen godności, która nie pozwala mu na słabości w pracy. W chwili zagrożenia Tornjak jest waleczny, odważny i pewny siebie. Zachęcony do zabawy, chętnie w niej uczestniczy, ale nie jest w stanie bawić się ani energicznie, ani zbyt długo. Tornjak pozbawiony jest instynktu myśliwskiego i jeśli jest właściwie socjalizowany lub od małego mieszka z innymi zwierzętami będzie z nimi dobrze współegzystował.
Wygląd
Tornjaki to duże psy o nieco kwadratowej budowie ciała i stosunkowo zwinnych ruchach. Tornjak to rasa długowłosa z krótkimi włosami na twarzy i nogach. Włosy są wyraźnie długie i obfite na szyi (grzywa) i na tylnej części ud (bryczesy). Ogon jest wyraźnie owłosiony i noszony jak flaga, gdy pies się porusza. Sierść jest bardzo gęsta i nie można jej rozdzielić. Z reguły Tornjaki są niejednokolorowe, przy czym dominującym kolorem podstawowym jest biel. Białe znaczenia najczęściej występują na szyi, nad głową i wzdłuż nóg. Plastry mogą być dowolnego koloru. Podobnie jak w przypadku innych psów stróżujących inwentarz żywy, wyraźne oznaczenia służyły celom użytkowym, pomagając pasterzom odróżnić ich psy zarówno od owiec, jak i wilków.
Temperament
Tornjak jest bardzo spokojnym i zrównoważonym psem, czujnym i psem stróżującym. Charakter jest równy temperamentowi; nie są ani nerwowi, ani agresywni. Są to bardzo wytrzymałe, niezbyt wymagające, mocne psy. Ze swoją ludzką rodziną są bardzo emocjonalne związane. Żyjąc w stadzie, są zwierzętami wysoce społecznymi, bez walk między członkami stada. W stosunku do obcych lub innych zwierząt Tornjak z reguły nie jest przesadnie agresywny. Kiedy jednak wymaga tego sytuacja, Tornjak jest dość zdecydowany i potrafi bez namysłu atakować nawet znacznie silniejszych rywali. Pasterze mawiali, że Tornjak, który pilnuje stada, dorównuje dwóm wilkom, i że para Tornjaków skonfrontuje się i przegoni niedźwiedzia. W takich sytuacjach Tornjak może być bardzo wytrwały. Wobec dzieci łagodny i cierpliwi. Lubi wylegiwać się z rodziną i chętnie oddaje się pieszczotom. Tornjak obcych traktuje z dużą dozą nieufnością i jest nieprzekupny.
Zdrowie
Tornjak cieszy się dobrym zdrowiem i odpornością. Chłody i mrozy nie są dla psa żadną przeszkodą. Gruby podszerstek doskonale chroni zwierzę przed zimnem i wilgocią. Upały Tornjak znosi umiarkowanie. W tym trudnym okresie psu należy zapewnić zacienione schronienie i stały niczym nieograniczony dostęp do chłodnej wody. Chorobą, która może się pojawić, jest dysplazja. Choć jest ona u nich rzadkością, warto dbać o odpowiednią suplementację szczeniąt w okresie wzmożonego wzrostu
Tornjak:
- opanowany
- przyjazny
- odważny
- posłuszny
- inteligentny
- pewny siebie
- dostojny
- waleczny i nieprzekupny
- nieufny
- oddany
- pojętny posiada doskonałą pamięć
- wysokość w kłębie pies: 65-70 cm suka: 60-65 cm.
- waga pies około 50kg, suka około 40kg
- długość życia 12-14 lat
- zdrowie doskonałe